در ماههای اخیر، نوسانات قیمت طلا زیاد بوده است. بسیاری از سرمایهگذاران با مشاهده نوسانات چشمگیر طلا در مورد زمان سرمایهگذاری در این فلز ارزشمند دچار شک و تردید میشوند چون ممکن است با تصمیمی که میگیرند نه تنها سود نکنند بلکه متحمل ضرر هم بشوند. درک و شناختن نوسانات طلا و علتهای آن به ما کمک میکند تا بهترین زمان خرید طلا را تشخیص دهیم و با دید بهتری تصمیم به سرمایهگذاری در آن بگیریم. در ادامه قصد داریم شما را با عوامل نوسان طلا در بازارها آشنا کنیم و زمان درست خرید طلا یا صندوقهای طلا را به شما نشان دهیم.
عوامل نوسان طلا در بازار
نوسان طلا در بازارهای مالی یک کشور به دو دسته تقسیم میشود. اولین مورد عوامل مربوط به همان کشور و متغیرهای اقتصادی درون آن سرزمین است و مورد دوم به اتفاقات و رویدادهای جهانی ارتباط دارد.
عوامل داخلی نوسان قیمت طلا در بازار
عواملی که باعث نوسان قیمت طلا میشوند و ریشه در داخل کشور یا اقتصاد آن دارند، به چند دسته زیر تقسیم میشوند:
تورم و انتظارات تورمی
تورم یکی از مهمترین عوامل اثرگذار روی قیمت طلاست. هرچه تورم یک کشور بالاتر باشد به معنای آن است که قدرت خرید خانوارها در آن کشور با افت بیشتری روبرو است. در این شرایط، طلا که یک سرمایهگذاری مامن امن و حفظ کننده قدرت خرید به شمار میرود، با تقاضای بیشتر و در نتیجه افزایش قیمت بیشتری روبرو میشود. دنبال کردن آمار تورم ماهانه و نقطه به نقطه و تغییرات آن میتواند دید خوبی برای زمان درست سرمایهگذاری در طلا ارائه دهد. گاهی اوقات انتظارات تورمی نیز اهمیت ویژهای پیدا میکنند. یعنی اگر به هر دلیلی فعالان بازارها یا مردم فکر کنند تورم در آینده بالا میرود، پیش از موعد به سرمایهگذاری در طلا روی میآورند. البته این انتظارات با گذشت زمان ممکن است شکل نگیرند. تاثیر تشدید تحریمها یا برقراری مذاکرات را میتوان در این دسته به حساب آورد. با اخبار مثبت از مذاکرات طلا میتواند نزولی شود و با اخبار مربوط به تحریمهای بیشتر، وضعیت طلا صعودی میشود.
نرخ بهره
نرخ بهره و سود سپرده یا نرخ اوراق درآمد ثابت و به طور کلی سودی که بسیار کمریسک محسوب میشود، رقیب طلا به شمار میآید. افزایش آن باعث میشود سرمایه از بازار طلا به سمت این بازار حرکت کند و فشار تقاضا از روی فلز زرد برداشته شود. البته مهمتر از نرخ بهره اسمی، نرخ بهره حقیقی است. نرخ بهره حقیقی نشان میدهد که اختلاف نرخ بهره با تورم چقدر است. اگر نرخ تورم خیلی بالاتر از نرخ بهره باشد، نرخ بهره منفی چشمگیر میشود و سرمایهگذاری در طلا منطقیتر است. هر چه نرخ بهره حقیقی نزدیکتر به صفر یا حتی مثبت باشد، نگهداری طلا پرهزینهتر است.
نرخ ارز
طلا با نرخ ارز ارتباط مستقیمی دارد. افزایش نرخ ارز در بازار آزاد به معنای تقویت قیمت طلاست و افت آن میتواند باعث کاهش قیمت طلا در بازار شود. به همین دلیل، وقتی روندی از افزایش نرخ ارز در یک کشور شکل میگیرد، زمان خوبی برای سرمایهگذاری در طلا پیش آمده است.
اختلال در فعالیتهای اقتصادی
به طور کلی، هر اتفاقی که باعث به هم خوردن آرامش اقتصادی شود، روی قیمت طلا در یک کشور اثر صعودی دارد. این اتفاق میتواند جنگ، تحریم، شیوع ویروسی همهگیر یا رخدادی دیگر باشد.
رویدادها و زمانهای خاص
گاهی اوقات در برخی از کشورها به دلیل مراسم یا جشن یا عیدی تقاضا برای خرید طلا قدرت میگیرد. این موضوع در مورد هند بسیار صادق است و در گذشته نیز در ایران همزمان با پایان ماههای حرام و افزایش ازدواجها به چشم میخورد.
حالا که به دلایل داخلی تغییر قیمت طلا اشاره کردیم، نوبت آن است که به ابعاد بینالمللی تحلیل طلا بپردازیم. در ادامه خواهیم دید که چطور تغییرات جهانی و تحلیل آنها میتواند روی تصمیمگیری ما بر خرید طلا و سرمایهگذاری در آن اثر بگذارد. با درک منشا داخلی و خارجی تغییر قیمت فلز زرد و تحلیل طلا میتوانیم بهترین زمان خرید طلا و سرمایهگذاری در آن را تشخیص دهیم.
عوامل خارجی نوسان طلا در بازار
برخی عوامل اثرگذار بر قیمت طلا در یک کشور، ناشی از تغییر قیمت جهانی طلا هستند. در واقع، از آنجا که طلا یک کالای جهانی است و قیمت آن در سطح بینالمللی محاسبه میشود، باید با عوامل خارجی موثر بر بازار طلا و نوسان آن هم آشنا شد.
افزایش ریسکهای جهانی و اختلال در زنجیره تامین دنیا
یکی از عوامل مهمی که روی قیمت جهانی طلا اثر میگذارد، بالا رفتن ریسک در سطح بینالملل است. این ریسک میتواند ریشههای مختلفی داشته باشد. برخی از ریسکها ژئوپلتیک هستند و به جنگ یا تنشهای منطقهای مربوط هستند. علاوه بر این، عواملی که باعث به هم خوردن فعالیت اقتصادی در سطح جهانی شوند، از شیوع ویروس کرونا گرفته تا وضع تعرفههای بالاتر و جنگهای تجاری، میتوانند باعث رشد قیمت طلا شوند. کاهش موانع اقتصادی و رونق اقتصادی بیشتر به نفع بازار سهام تمام میشود و چندان برای طلا مثبت نیست.
نرخ بهره بانکهای مرکزی بزرگ دنیا
اگر به هر دلیلی از جمله بالا رفتن تورم و تلاش برای کنترل آن، بانکهای مرکزی بزرگ دنیا مانند فدرال رزرو نرخ بهره را بالا ببرند، طلا در کوتاهمدت دچار افت قیمت میشود. از سوی دیگر، هر گونه کاهش نرخ بهره از سوی این نهادها میتواند موجب افزایش قیمت طلا شود. این نرخ بهره با بالا رفتن نرخ اوراق خزانهداری هم ارتباط دارد و موجب بالاتر رفتن بازدهی آنها میشود. به همین دلیل پول از بازار طلا به سمت گزینه کمریسک حرکت میکند.
رشد تقاضای طلا در جهان
یکی دیگر از موارد مهم در تحلیل طلا، در نظر گرفتن میزان تقاضای طلا در دنیا است. تقاضای طلا در دنیا به چند دسته تقسیم میشود که عبارتند از: تقاضا برای ساخت جواهرات و زیورآلات، تقاضای سرمایهگذاری در شمش طلا و برخی سکهها، تقاضای بانکهای مرکزی و در نهایت تقاضا برای کاربرد طلا در بخش فناوری. هر چیزی که این تقاضا را بر هم بزند و بالاتر ببرد، قیمت طلا را نیز افزایش میدهد. تقاضای کمتر هم موجب افت قیمت طلا میشود.
کاهش عرضه یا بازیافت طلا
قیمت طلا نیز مانند هر کالای دیگری ناشی از عرضه و تقاضا است. اگر به هر دلیلی معادن طلا تولید را کمتر کنند یا بازیافت طلا کمتر شود، قیمت اونس طلا میتواند شاهد رشد باشد. برعکس، افزایش عرضه میتواند کاهش قیمت طلا را در بازار جهانی رقم بزند.

حباب؛ عامل مهمی در تشخیص بهترین زمان خرید یک صندوق طلا
علاوه بر عوامل مهمی که در مورد نوسانات طلای فیزیکی مطرح هستند، یک مورد دیگر وجود دارند که برای تشخیص بهترین زمان برای خرید صندوق طلا مورد استفاده قرار میگیرند. یکی از این موارد حباب منفی اسمی صندوقهای طلاست. گاهی به دلیلی مانند انتظارات قیمت صندوقهای طلا کمتر از ارزش ذاتی طلا میشود. در این شرایط وقتی بازار اولین نشانههای صعود را نشان داد، بهتر است اقدام به خرید صندوق طلا کرد. البته باید پیش از آن به یک نکته توجه کرد و آن این است که حباب اسمی صندوق بهتر است در غالب اوقات نزدیک به صفر باشد. همچنین ارزش معاملات و نقدشوندگی صندوق طلا نیز مهم است. بهترین وضعیت را از نظر صفر بودن حباب اسمی در بازه سه ماهه، صندوق طلای گوهر ، صندوق طلای لوتوس، صندوق طلای مثقال و صندوق طلای زرگر دارند که سه صندوق اول ارزش معاملات خوبی نیز دارند.
بهترین زمان خرید طلا چه موقع است؟
در بالا به عواملی که باعث نوسان قیمت طلا میشوند اشاره کردیم. این عوامل شما را در تحلیل طلا توانمند میکنند و میتوانید موج بعدی طلا را تا حد خوبی پیشبینی کنید. به طور کلی، با توجه به آنچه گفتیم، قیمت طلا در ایران برآیند دو نیروی داخلی و خارجی است. بنابراین، بهترین زمان برای خرید طلا یا صندوقهای طلا هنگامی است که نرخ ارز در بازار آزاد صعودی باشد (که خودش حاصل تورم یا تورم انتظاری و ریسکها و نااطمینانی زیاد در بازارها است) و نرخ جهانی طلا نیز رشد کند (که ناشی از عدم افزایش نرخ بهره بانکهای مرکزی و کاهش تقاضای طلاست). آخرین نکته این است که اگر این دو نیرو مخالف باشند، مثلا اونس طلا افزایشی و دلار کاهشی باشد یا برعکس، موردی که درصد بیشتری تغییر میکند نشاندهنده این است که خرید طلا در زمان درستی انجام میشود یا خیر. معمولا تغییر نرخ دلار مهمتر از تغییرات اونس ارزیابی میشود.
آیا میتوان گفت وقتی دلار و اونس جهانی همزمان صعودی باشند، احتمال رشد طلای داخلی بیشتر است؟ یا عوامل دیگری هم باید بررسی شوند؟
این همجهتی معمولاً عامل حمایتی مهمی است، اما شدت تغییرات، حباب بازار داخلی و شرایط عرضه و تقاضا هم باید در کنار آن بررسی شوند.