به گزارش خبرگزاری تسنیم از گرگان، مرتع اولنگ و جنگلهای رامیان سالهاست به عنوان یکی از بکرترین زیستبومهای گلستان شناخته میشوند؛ منطقهای که هر سال هزاران گردشگر را به خود جذب میکند، اما در سالهای اخیر چهره دیگری نیز از خود نشان داده است؛ چهرهای که در آن صدای پرهیاهوی موتور خودروهای آفرود، آرامش طبیعت را برهم زده و رد لاستیکها، جای پوشش گیاهی را گرفته است.
این روزها ورود دستگاه قضایی به ماجرای تخریب طبیعت اولنگ، بیش از آنکه یک اقدام مقطعی باشد، نشانهای از رسیدن زنگ خطر برای یکی از حساسترین عرصههای طبیعی گلستان است؛ جایی که کارشناسان سالها نسبت به تبعات حضور بیضابطه خودروهای آفرود هشدار داده بودند.
اولنگ؛ قربانی گردشگری بدون قانون
طبیعتگردی زمانی میتواند موتور توسعه باشد که بر پایه ضابطه و حفاظت از محیط زیست شکل بگیرد، اما در بسیاری از مناطق کشور، از جمله اولنگ، بخشی از گردشگری به سمت فعالیتهای هیجانی و بدون نظارت سوق پیدا کرده است.
خودروهای آفرود با عبور از مراتع، شیبهای جنگلی و مسیرهای فاقد ظرفیت تردد، نه تنها پوشش گیاهی را تخریب میکنند، بلکه با کوبیدگی خاک، توان جذب آب را کاهش داده و زمینه فرسایش و حتی رانش زمین را افزایش میدهند.این آسیبها شاید در کوتاهمدت چندان محسوس نباشد، اما در بلندمدت میتواند اکوسیستم منطقه را با خسارتهای جبرانناپذیر روبهرو کند.
رد لاستیکها بر پیکر طبیعت
کارشناسان محیط زیست معتقدند بزرگترین آسیب آفرودهای غیرمجاز، تنها عبور خودرو نیست؛ بلکه ایجاد مسیرهای جدید در دل جنگل، تخریب پوشش گیاهی، فرار حیات وحش، آلودگی صوتی و رهاسازی زباله، زنجیرهای از خسارتها را رقم میزند که بازسازی آن گاه سالها زمان میبرد.در چنین شرایطی، برگزاری تورهای غیرمجاز طبیعتگردی که بدون رعایت ضوابط محیطزیستی تنها به دنبال جذب مخاطب هستند، عملاً این روند را تشدید کرده است.
ورود دستگاه قضا؛ آغاز برخورد یا پایان یک بیتوجهی؟
دادستان رامیان با ممنوع کردن ورود آفرودسواران به مرتع اولنگ و مسدودسازی مسیرهای غیرضروری، نخستین گام جدی برای حفاظت از این منطقه را برداشت؛ اقدامی که با تشکیل پرونده قضایی برای پنج برگزارکننده تورهای غیرمجاز نیز همراه شد.این تصمیم اگرچه مورد استقبال فعالان محیط زیست قرار گرفته، اما یک پرسش مهم همچنان باقی است؛اگر آسیبهای اولنگ سالهاست ادامه دارد، چرا برخوردهای بازدارنده زودتر اجرایی نشد؟
مسئولیت تنها بر دوش دستگاه قضایی نیست
ورود دادستانی به موضوع، نشان میدهد حفاظت از منابع طبیعی دیگر صرفاً وظیفه اداره منابع طبیعی یا محیط زیست نیست؛ اما این سؤال نیز مطرح میشود که سهم دستگاههای متولی در سالهای گذشته چه بوده است؟آیا ورودیهای منطقه کنترل میشد؟آیا برای تورهای طبیعتگردی مجوزهای مشخص و نظارت میدانی وجود داشت؟آیا زیرساخت گردشگری مسئولانه در اولنگ ایجاد شده بود؟پاسخ به این پرسشها مشخص میکند که برخورد قضایی، هرچند ضروری، اما آخرین حلقه زنجیره حفاظت از طبیعت است، نه نخستین آن.
حفاظت از طبیعت با بستن مسیرها کامل نمیشود
کارشناسان معتقدند اگر ممنوعیت ورود آفرودها با ایجاد مسیرهای استاندارد طبیعتگردی، آموزش گردشگران، ساماندهی تورها، نصب دوربینهای نظارتی و برخورد مستمر با متخلفان همراه نباشد، تخلفات تنها به مناطق دیگر منتقل خواهد شد.تجربه سایر استانها نیز نشان داده است که حفاظت پایدار از عرصههای طبیعی تنها با ترکیب قانون، فرهنگسازی و مدیریت هوشمند امکانپذیر است.
اولنگ؛ آزمونی برای حفاظت از میراث طبیعی گلستان
تصمیم اخیر دستگاه قضایی را میتوان نقطه عطفی در حفاظت از یکی از ارزشمندترین عرصههای طبیعی گلستان دانست، اما موفقیت این اقدام در گرو استمرار نظارت و همکاری همه دستگاههای مسئول است.
اگر امروز از اولنگ صیانت نشود، فردا شاید چیزی جز جادههای خاکی، فرسایش، سکوت حیات وحش و خاطرهای از جنگلهای بکر برای نسلهای آینده باقی نماند؛ موضوعی که حفاظت از آن را از یک مطالبه محیطزیستی، به ضرورتی برای حفظ سرمایههای ملی تبدیل کرده است.
انتهای پیام/