طبق گزارشهای بانک مرکزی در سال ۱۴۰۳، هزینه یک سفر متعارف به یکی از استانهای شمالی یا جنوبی کشور برای سه شب اقامت، بهطور میانگین نفری ۱۶ میلیون تومان برآورد شده بود. اما حالا با توجه به تورم کشور در یک سال و نیم اخیر، این مبلغ ۶۰ تا ۷۰ درصد افزایش یافته و دیگر بهسختی میتوان با بودجهای کمتر از ۳۰ میلیون تومان به چنین سفرهایی رفت. به همین دلیل، بسیاری از مردم به سفرهای زمینی و حتی اقامت در چادر روی آوردهاند تا بتوانند تا حدی هزینهها را کنترل کنند.
در این مطلب، قصد داریم به بررسی هزینه سفر جاده ای بپردازیم و ببینیم پیش از برنامهریزی برای سفر چه عواملی را باید در بودجۀ مورد نیاز خود لحاظ کنیم.
آشنایی با عوامل موثر در هزینه سفر جاده ای
این برنامهریزی مالی دقیق است که تفاوت بین یک سفر لذتبخش و یک تجربه استرسزا را رقم میزند. پیش از هر چیز بهتر است اپلیکیشنها و برنامههایی را که برای مکانیابی، استعلام عوارض آزادراهی و پرداخت هزینههای بینراهی لازم است، روی گوشی خود نصب داشته باشیم تا بتوانیم مدیریت بهتری در سفر داشته باشیم.
در مرحله بعد باید با توجه به عوامل زیر یک حسابوکتاب سرانگشتی انجام دهیم، ببینیم چقدر هزینه خواهیم داشت و چطور بودجه خود را تقسیمبندی کنیم.
مصرف سوخت
اگر با خودروی شخصی خود راهی جاده میشویم، اولین فاکتوری که باید در محاسباتمان لحاظ کنیم، هزینه بنزین است. با توجه به ساختار فعلی عرضه سوخت، هر خودرو در ماه تنها ۶۰ لیتر بنزین سهمیهای با نرخ ۱۵۰۰ تومان دارد و مابقی نیاز آن باید با نرخهای آزاد ۳۰۰۰ تا ۵۰۰۰ تومان تأمین شود.
برای برنامهریزی دقیق، باید مسافت مبدأ تا مقصد را در نظر بگیریم و بر اساس مصرف سوخت جادهای خودروی خود محاسبه کنیم که چقدر هزینه بنزین خواهیم داشت. در مسیرهایی مانند جادههای منتهی به شمال و مشهد که اغلب با ترافیک سنگین و توقفهای طولانی همراه است، میزان مصرف سوخت بیشتر از حالت استاندارد جادهای خواهد بود و این موضوع هزینه سفر جاده ای را افزایش میدهد. بنابراین بهتر است همیشه ۱۰ تا ۱۵ درصد بودجه اضافی برای سوخت در نظر بگیریم تا به مشکلی برنخوریم.
میزان استهلاک خودرو
اغلب افراد در محاسبه هزینه سفر جاده ای خود به استهلاک خودرو توجه نمیکنند؛ در حالی که مسافتهای طولانی میتواند تا حد زیادی از ارزش وسیله نقلیه ما بکاهد. در سالهای گذشته به ازای هر ۱٫۶ کیلومتر، استهلاک خودرو را ۶۰ تومان در نظر میگرفتند. اما حالا که با تورم چشمگیری روبهرو هستیم، این مقدار به ازای هر کیلومتر به عدد قابل توجهی رسیده و ممکن است تا ۵۰۰۰ تومان هم برسد. با ضرب کردن مسافت مبدأ تا مقصد در نرخ استهلاک هر کیلومتر میتوان بهطور تقریبی به میزان کاهش ارزش فنی خودرو در طول سفر پی برد.
علاوه بر این باید هزینههایی مانند تعویض روغن، لنت ترمز، آچارکشی و استهلاک تایرها را هم لحاظ کنیم. بهخصوص در سفرهای طولانی و مسیرهای پرپیچوخمی مثل جاده مشهد و شمال که فشار روی سیستم ترمز و موتور خودرو دوچندان است. چون این موضوع میزان استهلاک و احتمال خرابی را بالا میبرد.
عوارض آزادراهی
یکی دیگر از بخشهای جدانشدنی در سفرهای زمینی، پرداخت عوارض عبور از آزادراهها است. در سالهای اخیر با الکترونیکی شدن تمامی ایستگاههای عوارضی دیگر نیازی به صفهای طولانی برای پرداخت نقدی نیست. به همین دلیل بسیار مهم است که پیش از سفر یا در حین آن با استفاده از اپلیکیشنهای معتبر نسبت به استعلام عوارض آزادراهی و پرداخت آن اقدام کنیم. اگر بهموقع بدهی آن را تسویه نکنیم، بهعنوان جریمه مبلغ آن بهصورت پلکانی هر ماه ۳/۵ درصد افزایش پیدا میکند و همین بار مالی اضافی بر دوشمان میگذارد.
کرایه حملونقل عمومی
در صورتی که با خودروی شخصی سفر نمیکنیم، برای تخمین دقیق هزینه سفر جاده ای باید مواردی مثل قیمت تاکسی بین شهری یا بلیت اتوبوس را در نظر بگیریم. برای بسیاری از گردشگران، انتخاب اتوبوس اقتصادیترین روش سفر زمینی محسوب میشود.
بهطور معمول برای سفر با خودروی شخصی یا وسیله نقلیه عمومی، استعلام هزینه اسنپ بین شهری برآورد قیمتی خوبی به ما میدهد. در حال حاضر تاکسیهای اینترنتی در اغلب شهرها و جادههای منتهی به مقاصد توریستی مثل شیراز و مشهد فعال هستند. حتی در جزیره کیش هم میتوان از آنها برای تخمین قیمت و تصمیمگیری درست استفاده کرد.
هزینه خوردوخوراک
فرقی نمیکند مقصد ما جادههای سرسبز شمال باشد یا بیابانهای جنوب؛ خورد و خوراک بخش بزرگی از هزینه سفر جاده ای را تشکیل میدهد. برای مدیریت بهتر این بخش میتوانیم مقداری مواد غذایی خشک و کنسروی همراه داشته باشیم. در سفر با خودروی شخصی حتی میتوان وسیله پختوپز و تجهیزات کمپینگ هم با خود برد، اما در وسایل نقلیه عمومی با محدودیت بار مواجه هستیم.
در سفرهای داخلی، معمولاً هر مسافر مجاز است حدود ۲۰ کیلوگرم بار در بخش صندوق بار اتوبوس به همراه داشته باشد. در سفرهای بینالمللی هم چنین محدودیتی وجود دارد؛ برای مثال در سفر با اتوبوس به استانبول ترکیه، شرکتهای مسافربری معمولاً تا ۴۰ کیلوگرم بار را از هر مسافر قبول میکنند و بیش از آن اضافهبار میخورد که خود هزینهای جداگانه دارد.
هزینه اقامت
هزینه اقامت معمولاً سنگینترین بخش بودجه سفر را تشکیل میدهد، اما با کمک سامانههای آنلاین میتوان آن را بهخوبی مدیریت کرد. امروزه سایتها و اپلیکیشنهایی مثل جاباما، اقامت ۲۴ و بوکینگ این امکان را میدهند که قبل از سفر، تمامی گزینهها را بررسی کرده و بر اساس بودجه و نیاز خود، اقامتگاه مناسبی پیدا کنیم.
برای کسانی که میخواهند هزینه سفر جاده ای را تا حد امکان کاهش دهند، گزینههای دیگری هم وجود دارد. اگر هوا مناسب باشد و محدودیت بار نداشته باشیم، میتوانیم چادر مسافرتی همراه ببریم و در محلهایی که برای اسکان گردشگران تعیین شدهاند، چادر بزنیم.
جمعبندی
بسیاری از گردشگران هوشمندانه عوامل موثر بر هزینه سفر جاده ای را بررسی کرده و برنامهریزی مالی دقیقی انجام میدهند. به این ترتیب میتوانند سفر خود را به تجربهای خاطرهانگیز تبدیل کنند.