به گزارش خبرگزاری تسنیم از بهارستان، تاریخ انقلاب اسلامی و دوران پرفراز و نشیب دفاع از امنیت ملی، همواره شاهد حضور فرماندهانی بوده است که با تلفیقی از درایت نظامی و عمق معنویت، معادلات پیچیده را به نفع جبهه حق رقم زدهاند. در این میان، نقش فرماندهان عالیرتبه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در حفظ انسجام ملی و مقابله با تهدیدات استکبار جهانی، نقشی بیبدیل و تاریخساز است. سیره عملی این فرماندهان، فراتر از یک الگوی نظامی، به عنوان یک مکتب تربیتی برای نسلهای آینده شناخته میشود.
شهید سردار سلامی، از جمله این شخصیتهای برجسته است که در طول سالها مجاهدت، تصویری روشن از یک فرمانده مقتدر، باهوش و در عین حال متواضع را به نمایش گذاشت. حضور مستمر او در خط مقدم میدانهای سخت و پرهیز از گرفتار شدن در حاشیههای سیاسی، از او شخصیتی ساخت که تمام توان خود را وقف اعتلاء و امنیت نظام جمهوری اسلامی ایران کرد و در نهایت نیز جان خویش را در همین مسیر فدا نمود.
برای واکاوی دقیقتر ابعاد شخصیتی و مدیریتی این شهید والامقام، به سراغ دکتر حسن قشقاوی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی رفتهایم. سابقه طولانی آشنایی او با سردار شهید که به بیش از دو دهه و از زمان مجلس ششم بازمیگردد، در کنار تجربیات دیپلماتیک و پارلمانی آقای قشقاوی، بستری مناسب برای تحلیل رویکردهای این فرمانده شهید فراهم کرده است.
در این مصاحبه تفصیلی، با دکتر حسن قشقاوی پیرامون ویژگیهای بارز اخلاقی، شیوه مدیریت بحران، نگاه فراجناحی و عمق ولایتمداری شهید سردار سلامی به گفتوگو نشستهایم تا شاخصهای مکتب مدیریتی و رفتاری ایشان را برای نسل جوان و مدیران آینده کشور تبیین کنیم.
تسنیم: اگر بخواهید «سیره و سلوک» شهید سردار سلامی را در سه ویژگی کلیدی خلاصه کنید، آن سه ویژگی چیست؟
اگر بخواهم شخصیت ایشان را در سه ویژگی اساسی و کلیدی خلاصه کنم، باید به «اخلاص وصفناشدنی»، «تواضع و فروتنی» و «ولایتمداری و اطاعت مطلق از اوامر رهبری» اشاره کنم. ما در کمیسیون امنیت ملی مجلس جلسات متعددی با ایشان داشتیم؛ گاهی ما میزبان بودیم و گاهی مهمان ایشان میشدیم و در تمام این نشستها، این سه ویژگی به وضوح در رفتار و گفتار ایشان موج میزد.
در کنار این فضایل اخلاقی، ایشان از منظر فردی و مدیریتی، انسانی بسیار باهوش و دارای یک ذهن هندسی و مهندسی دقیق بود. ایشان پرورشیافته خانوادهای بسیار ارزشمند بود، همانطور که برادر بزرگوارشان در ارتش جمهوری اسلامی منشأ خدمات بودند، ایشان نیز در سپاه پاسداران با همین اصالت خانوادگی و ذکاوت ذاتی خدمت میکردند. این هوشمندی در تحلیلهای راهبردی ایشان کاملاً مشهود بود.
همچنین از آنجا که بنده در گذشته مسئولیت سخنگویی داشتهام، همواره به قدرت بیان و نطق افراد توجه خاصی دارم. شهید سلامی از جمله شخصیتهایی بود که نطقی بسیار غرا، فصیح و بلیغ داشت؛ به عبارتی، هم سخنان پرمغزی میگفت و هم آن سخنان را به بهترین شکل بیان میکرد. در سخنرانیهای ایشان، موضع قدرت، شهامت، شجاعت و استکبارستیزی کاملاً محسوس بود. در عین حال، هنگامی که در خصوص مسائل حساس حوزه فرماندهی کل سپاه گزارش میدادند، اظهارنظرهایشان بسیار پخته، سنجیده و مبتنی بر واقعیات میدانی بود.
تسنیم: در تجربه و شناخت شما، او چگونه میان اخلاص فردی و معنویت با مدیریت و تصمیمگیریهای سختِ مسئولیتی جمع میکرد؟
برای درک این موضوع باید به یک اصل مهم در مکتب فرماندهان جبهه مقاومت اشاره کنم. همانطور که سردار شهید سلیمانی نیز تأکید داشتند، تفاوت یک فرمانده موفق در نظام اسلامی با سایر ارتشهای جهان در این است که به نیروهایش نمیگوید «بروید جلو»، بلکه خودش در خط مقدم میایستد و میگوید «بیایید و به من برسید». این روحیه و ویژگی به تمام معنا در وجود شهید سلامی تبلور یافته بود.
نحوه شهادت ایشان خود بزرگترین مصداق برای اثبات این مدعاست. ایشان با وجود قرار داشتن در عالیترین سطوح فرماندهی و تصمیمگیریهای کلان امنیتی، هرگز خود را محدود به اتاقهای دربسته نکرد و همواره در خط مقدم مبارزه و میدان عمل حضور داشت. این دقیقاً همان نقطه تلاقیِ تدبیر مدیریتی با دلسپردگی و اخلاص است؛ جایی که فرمانده، جان خود را پیش از نیروهایش در معرض خطر قرار میدهد.
ایشان در عین حال که بار سنگین مصالح امنیتی کشور را بر دوش میکشید و باید تصمیمات بسیار سخت و قاطعی اتخاذ میکرد، ذرهای از معنویت و اخلاص فردیاش کاسته نشد. این تواناییِ کمنظیر، ناشی از ظرفیت بالای روحی ایشان بود که میتوانست صلابت یک فرمانده مقتدر را با لطافت روح یک انسان مخلص و خداجو در هم آمیزد و در بحرانیترین شرایط، مدبرانهترین و در عین حال مؤمنانهترین تصمیمات را اتخاذ کند.
تسنیم: درباره تواضع، سادهزیستی و نوع مواجهه او با مردم چه خاطره یا شاهد مشخصی دارید که بتواند برای نسل جوان الگو باشد؟
بنده توفیق این را داشتم که از زمان مجلس ششم که عضو کمیسیون سیاست خارجی بودم، در مناسبتهای مختلف و در طول بیش از دو دهه، از نزدیک با ایشان آشنا باشم. در تمام این بیست سال، صفت تواضع و فروتنی جزو لاینفک شخصیت ایشان بود. هرگز ندیدم که جایگاه و مقام عالی نظامی، تغییری در رفتار خاضعانه ایشان با دیگران ایجاد کند.
برای بیان یک شاهد عینی، باید به ارتباط صمیمانه ایشان با نیروهای زیرمجموعه و محافظانشان اشاره کنم. در شهر گلستان شهرستان بهارستان که بخشی از محافظان ایشان در آنجا زندگی میکردند، خاطرات بسیار عجیبی از خصلتهای جوانمردی و تواضع ایشان نقل میشود. رفتار ایشان با نیروهای محافظ، نه از جنس رابطه یک فرمانده عالیرتبه با یک نیروی جزء، بلکه از جنس یک رابطه عمیق انسانی و برادرانه بود.
به طور مشخص، آخرین دیداری که اعضای کمیسیون امنیت ملی در محل کار ایشان داشتند را به خاطر میآورم. در آنجا شهید «ابوالفصل ابدام» را که از محافظان ایشان و اهل گلستان بود، دیدم. این نیروها همواره از ویژگیهای ارزشمند، اخلاص و تواضع سردار سلامی با شگفتی یاد میکردند. اینکه یک فرمانده در اوج اقتدار، چنان با زیردستان خود متواضعانه رفتار کند که آنها شیفته منش او شوند، درس بزرگی برای تمام مدیران و نسل جوان ماست.
تسنیم: منش شهید سلامی در مواجهه با اختلافنظرها، چه درونسازمانی و چه بیرونی چگونه بود؟
در عرصه سیاست و مدیریت کلان، انسانهای باتقوا ویژگیهای متمایزی دارند و شهید سلامی مصداق بارز یک مدیر باتقوا بود. نخستین ویژگی ایشان در مواجهه با مسائل و اختلافنظرها این بود که با حزم، دوراندیشی و احتیاط کامل سخن میگفتند. ایشان به شدت مراقبت میکردند تا مبادا کلامی بر زبان بیاورند که زمینه سوءاستفاده دشمنان نظام را فراهم کند. این سطح از خودکنترلی در فضای پرالتهاب سیاسی بسیار نادر است.
ویژگی دوم و بسیار مهم ایشان این بود که هرگز مسائل کاری و اختلافنظرهای مدیریتی را «شخصی» نمیکردند. متأسفانه گاهی دیده میشود که برخی مسئولان در پاسخگویی به مسائل، دچار شتابزدگی و حب و بغضهای فردی میشوند، اما در مورد شهید سلامی هیچکس سراغ ندارد که ایشان به خاطر آزردگیخاطر شخصی، موضعگیری تندی کرده باشند. ایشان در پاسخگویی به حواشی عجلهای نداشتند و همواره با متانت رفتار میکردند.
از سوی دیگر، ایشان به هیچوجه وارد دستهبندیهای جناحی و باندی نشدند و هرگز به نفع یا علیه جریانات سیاسی موضعگیری نکردند. رویکرد ثابت ایشان در دولتهای مختلف این بود که بر اساس قواعد و شئون نظام، همواره به دولتها، مجلس و قوه قضائیه کمک کنند. برای شهید سلامی، انسجام ملی و وحدت داخلی بالاترین اولویت را داشت و در مواجهه با هرگونه اختلافنظری، تنها در مسیر حفظ این وحدت و یکپارچگی گام برمیداشتند.
تسنیم: از نگاه شما، نسبت شهید سردار سلامی با ولایتمداری، تکلیفگرایی و بصیرت سیاسی-دینی چگونه تعریف میشد؟
پایههای بصیرت سیاسی و دینی شهید سلامی، بر انس عمیق ایشان با قرآن کریم استوار بود. ایشان شخصیتی آشنا با فرامین قرآنی بودند که به شریعت عمل میکردند و همین تقید به مبانی دینی، قطبنمای حرکت ایشان در عرصههای پیچیده سیاسی و نظامی بود. این بصیرت دینی به ایشان قدرتی میداد که بتوانند تکلیف خود را در لحظات حساس به درستی تشخیص دهند.
بر اساس همین مبانی اعتقادی، ایشان همانند بسیاری دیگر از فرماندهان عزیز سپاه و ارتش، اعتقادی عمیق، قلبی و راسخ به لزوم و وجوب اطاعت از اوامر ولیفقیه داشتند. ولایتمداری برای ایشان یک شعار نبود، بلکه یک فریضه قطعی و چارچوب اصلی تمام تصمیمگیریهایشان محسوب میشد. ایشان در عمل ثابت کردند که یک سرباز واقعی و تمامعیار برای ولایت هستند.
شاخصترین نشانه این رابطه را میتوان در تقابل و تعامل ایشان با مقام معظم رهبری مشاهده کرد. حضرت آقا همواره ایشان را مورد تفقد ویژه قرار میدادند و در مراسمات مختلف، شاهد بودیم که با چه اشتیاق و محبت متقابلی با یکدیگر برخورد میکردند؛ هم نگاه پرمهر امام امت به این شهید بزرگوار و هم نگاه سراسر عشق و اطاعت ایشان به عنوان سرباز ولیفقیه. این ویژگی درخشان، یعنی ذوب بودن در ولایت، تا آخرین لحظه در سراسر زندگی و سیره شهید سلامی متجلی بود.
گفتوگو از: احسان همتی
انتهای پیام/