اقتصاد آنلاین – رجا ابوطالبی: با اجرایی شدن دستور رئیسجمهور مبنی بر رفع کامل محدودیتهای گازی برای صنایع فولادی صادراتمحور در آذرماه ۱۴۰۴، بررسی سهم هزینههای انرژی از کل هزینههای این صنعت ضروری به نظر میرسد. این تصمیم پس از اعمال محدودیت ۲۵ درصدی مصرف گاز در اواخر آبانماه گرفته شد و تا پایان آذر، هیچ محدودیتی برای واحدهای صادراتی اعمال نخواهد شد، هرچند مدیریت هدفمند مصرف از دیماه آغاز میشود.
دادههای سالانه کل هزینههای انرژی و نسبت آن به کل هزینههای صنعت فولاد از سال ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۳ حاکی از میانگین ۲۹.۶ درصد از سبد هزینهها است. نسبت سهم انرژی پس از کاهش به زیر ۱۷ درصد، از سال ۱۴۰۰ و با تغییر در فرمول نرخ گاز، به بالای ۳۹ درصد جهش یافت و سپس با شیب کاهشی ملایمی به ۳۲.۸ درصد در سال ۱۴۰۳ رسید.
گفتنی است که رشد هزینه ۱۳۳۶ درصدی انرژی در حالی رخ داده که کل هزینهها ۱۰۲۳ درصد رشد کرده است.
از سوی دیگر باید اشاره کرد که مصرف روزانه گاز صنعت فولاد حدود ۵۰ میلیون مترمکعب است. حال اگر این صنعت در آذر ماه با محدودیت انرژی روبهرو شود، واضحا بخش قابل توجهی از بازار خود را از دست خواهد داد.
بهطور تقریبی اگر ۲۰ درصد از تولید از دست برود، حدود ۵۵۵ هزار تن کاهش تولید برای کل صنعت فولاد و فقط در آذر ماه رخ خواهد داد که با فرض هر تن ۴۵۰ تا ۵۰۰ دلاری، رقمی حدود ۳۰۰ میلیون دلار عدمالنفع ایجاد میکند.
سهم بالای ۳۰ درصدی انرژی در هزینههای اخیر، حاشیه سود ناخالص شرکتهای فولادی بورسی را تحت فشار قرار داده و فرصتهای از دسترفته تولید را به حدود ۱.۵ میلیارد دلار در فصلهای سرد به دلیل قطعی گاز و ۵.۵ میلیارد دلار در کل سال میرساند.
مشخصا با آغاز سال ۱۴۰۰ و افزایش هزینههای انرژی در سبد بنگاههای اقتصادی، روند سودآوری آنها معکوس شده و به اعدادی حتی زیر سود بدون ریسک بانکی رسیده است. با حذف محدودیت انرژی فولادیها برای آذر ماه، آنها میتوانند یکی از ۵ ماهی که محدودیت انرژی گریبان آنها را میگیرد، به سلامت عبور کنند.
در مجموع، تصمیم به حذف محدودیت گازی فولادسازان در آذرماه، اگرچه نمیتواند کل هزینههای فزاینده انرژی یا افت سودآوری سالهای اخیر را جبران کند، اما فرصتی مهم برای بازیابی ظرفیت صادراتی در یکی از پنج ماه بحرانی سال فراهم میکند. جلوگیری از کاهش حدود ۲۰ درصدی تولید و جلوگیری از عدمالنفع ۳۰۰ میلیون دلاری تنها در یک ماه، نشان میدهد مدیریت هدفمند مصرف انرژی میتواند زیانهای ساختاری صنعت فولاد را به شکل معناداری کاهش دهد. با توجه به سهم بیش از ۳۰ درصدی انرژی در هزینهها و اثرات مستقیم آن بر سودآوری، استمرار سیاستهای هوشمندانه و کاهشمحور در ماههای سرد، نقشی تعیینکننده در حفظ مزیت رقابتی فولاد ایران در بازارهای جهانی خواهد داشت.