به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از وبدا، روجا رحیمی، استاد تمام داروسازی سنتی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، اظهار کرد: رشته داروسازی سنتی از سال ۱۳۸۷ وارد نظام آکادمیک کشور شد و طی این سالها، در حوزههای آموزش، پژوهش و فعالیتهای حرفهای مسیر قابل توجهی را پیموده است.
وی افزود: با وجود نوپایی این رشته در دانشگاههای کشور، اعضای هیات علمی و متخصصان داروسازی سنتی توانستهاند دستاوردهای علمی ارزشمندی در سطح ملی و بینالمللی ثبت کنند؛ بهگونهای که اکنون سه نفر از اعضای هیات علمی گروههای داروسازی سنتی و متخصصان این حوزه در زمره دانشمندان یک درصد برتر جهان قرار دارند.
رحیمی تصریح کرد: تکرار این موفقیت طی حدود پنج سال اخیر، نشان میدهد پژوهشهای این حوزه از نظر تولید علم و میزان ارجاع بینالمللی مورد توجه قرار گرفته و داروسازی سنتی کشور از مرحله معرفی علمی عبور کرده است.
وی با اشاره به تألیف و انتشار آثار تخصصی گفت: متخصصان ایرانی در سالهای اخیر کتابهای متعددی درباره داروسازی سنتی، فرآوردههای طبیعی، گیاهان دارویی، فارماکولوژی، ایمنی و اثربخشی داروهای گیاهی تألیف یا تدوین کردهاند که بخشی از آنها با همکاری ناشران بینالمللی معتبر از جمله Elsevier، Springer و Taylor & Francis منتشر شده است.
استاد تمام داروسازی سنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران افزود: حضور متخصصان ایرانی بهعنوان مؤلف، نویسنده فصل، همکار علمی و ادیتور در این آثار، نشاندهنده افزایش اعتبار علمی داروسازی سنتی ایران و فراهمکننده زمینه انتقال تجربیات طب ایرانی به جامعه علمی جهان است.
رحیمی ادامه داد: پژوهشگران این حوزه در سالهای اخیر در کنفرانسهای معتبر جهانی حضور فعال داشته و علاوه بر ارائه مقاله، در مواردی بهعنوان سخنران مدعو و سخنران کلیدی دعوت شدهاند.
وی گفت: موضوعاتی مانند استانداردسازی فرآوردههای طبیعی بر گرفته از طب سنتی ایرانی، شناسایی ترکیبات مؤثره گیاهان دارویی، بررسی مکانیسم اثر، ارزیابی ایمنی و اثربخشی و انجام مطالعات پیشبالینی و بالینی، از محورهای مهم فعالیت متخصصان ایرانی در مجامع علمی بینالمللی بوده است.
رحیمی با اشاره به جوایز بینالمللی کسبشده توسط متخصصان این حوزه اظهار کرد: دریافت جایزه Bionorica Phytoneering Award 2025 از مهمترین این موفقیتها است؛ جایزهای که به پژوهشگران برجسته حوزه گیاهان دارویی و فرآوردههای طبیعی اعطا میشود و تا پیش از سال ۲۰۲۵ عمدتاً به پژوهشگرانی از اروپا و آمریکا تعلق داشت.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران افزود: اعطای این جایزه به یک پژوهشگر ایرانی در سال ۲۰۲۵، موفقیتی مهم برای ایران و قاره آسیا محسوب میشود و ظرفیت علمی کشور در زمینه داروهای گیاهی و فرآوردههای طبیعی را در سطح جهان معرفی میکند.
رحیمی همچنین به دریافت جایزه از سوی دکتر اسماعیلزاده از انجمن فیتوشیمی اروپا اشاره کرد و گفت: این موفقیت نیز نشانهای از حضور مؤثر پژوهشگران ایرانی در عرصه مطالعات گیاهان دارویی و ترکیبات طبیعی است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، ورود فارغالتحصیلان داروسازی سنتی به صنعت را یکی از نشانههای بلوغ این رشته دانست و افزود: بخشی از دانشآموختگان این رشته با تأسیس شرکتهای دانشبنیان، در زمینه تولید، فرمولاسیون، استانداردسازی و عرضه فرآوردههای طبیعی برگرفته از طب سنتی ایرانی و طب های مکمل فعالیت میکنند.
وی تصریح کرد: دانش تولیدشده در دانشگاه زمانی اثرگذاری واقعی خواهد داشت که به محصول، خدمت، فناوری و راهکار قابل استفاده برای جامعه تبدیل شود. شرکتهای دانشبنیان میتوانند در طراحی و تولید داروهای گیاهی، مکملهای طبیعی، فرآوردههای موضعی و فناوریهای استخراج و استانداردسازی ترکیبات گیاهی نقشآفرینی کنند.
رحیمی تأکید کرد: توسعه این بخش نیازمند حمایت هدفمند، تسهیل فرایندهای قانونی، زیرساختهای آزمایشگاهی، دسترسی به منابع مالی و تقویت پیوند میان دانشگاه، صنعت و نهادهای تنظیمگر است.
وی با تأکید بر ضرورت حرکت شواهدمحور در داروسازی سنتی گفت: منابع ارزشمند طب ایرانی بهتنهایی کافی نیست و باید کیفیت، ایمنی، اثربخشی، مقدار مصرف، تداخلات دارویی و عوارض احتمالی فرآوردهها با روشهای علمی روز بررسی شود.
رحیمی افزود: انجام مطالعات پیشبالینی و بالینی، کنترل کیفیت مواد اولیه، تعیین شاخصهای استاندارد و نظارت بر فرایند تولید، از الزامات توسعه پایدار داروسازی سنتی و فرآوردههای طبیعی است.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران اظهار کرد: هدف داروسازی سنتی بازگشت صرف به گذشته نیست، بلکه باید از میراث علمی موجود برای تولید دانش جدید و طراحی فرآوردههای ایمن، مؤثر و قابل اعتماد استفاده کرد.
وی ادامه داد: داروسازی سنتی در حوزههایی مانند بیماریهای گوارشی، اختلالات متابولیک، بیماریهای التهابی، سلامت زنان، بیماریهای مزمن و مراقبتهای مکمل ظرفیت نقشآفرینی دارد؛ البته به شرط آنکه ادعاهای درمانی بر مبنای شواهد علمی قابل ارزیابی باشد.
رحیمی، تقویت آزمایشگاههای تخصصی، حمایت از طرحهای پژوهشی، تربیت نیروی انسانی توانمند و ایجاد مسیرهای روشن اشتغال برای دانشآموختگان را ضروری دانست و گفت: فارغالتحصیلان این رشته میتوانند در دانشگاهها، مراکز پژوهشی، صنایع دارویی، شرکتهای دانشبنیان، کنترل کیفیت، تحقیق و توسعه و ارزیابی فرآوردههای طبیعی فعالیت کنند.
استاد تمام داروسازی سنتی، بر ضرورت اطلاعرسانی دقیق و مسئولانه درباره این رشته تأکید کرد و افزود: بزرگنمایی و انتساب خواص اثباتنشده به فرآوردههای طبیعی، هم سلامت مردم و هم اعتبار علمی این حوزه را تهدید میکند.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران با تبریک روز داروساز به جامعه داروسازی کشور، اظهار کرد: داروسازان در انتخاب صحیح فرآورده، تضمین کیفیت، آموزش مصرفکنندگان، پیشگیری از تداخلات دارویی و ارتقای ایمنی درمان نقشی اساسی دارند و داروسازان سنتی نیز در علمیسازی دانش داروهای گیاهی، توسعه فرآوردههای طبیعی و ارائه خدمات سلامتمحور نقشآفرین هستند.
رحیمی در پایان تصریح کرد: داروسازی سنتی ایران میتواند از یک رشته دانشگاهی نوپا به یکی از محورهای مهم تولید دانش، توسعه فرآوردههای طبیعی و حضور علمی ایران در عرصه بینالمللی تبدیل شود؛ مشروط بر آنکه مسیر توسعه آن بر پایه پژوهش معتبر، اخلاق حرفهای، نظارت مؤثر، استانداردهای علمی و پرهیز از تبلیغات اغراقآمیز دنبال شود.