بازار؛ گروه صنعت: اخیرا خبرهایی مبنی بر افزایش نرخ سود سپرده بانکی به ۴۰ درصد منتشر شده است. بانک مرکزی میگوید فعلا تصمیمی برای تغییر نرخ سود بانکی گرفته نشده است و این موضوع در مرحله مطالعاتی قرار دارد. اما صحبتهای علی مدنیزاده، وزیر اقتصاد به نوعی تائیدی بر افزایش نرخ سود سپرده بانکی در آیندهای نزدیک است. مدنیزاده تثبیت نرخ سود در شرایطی که تورم در حال افزایش بوده را خطای راهبردی در سیاستگذاری اقتصادی دانسته و گفته است در شرایطی که بخشی از منابع مالی به سمت بازار طلا و ارز حرکت میکند اصلاح سیاستهای پولی و نرخهای سود میتواند به بازگشت تعادل به بازارهای مالی کمک کند.
اما افزایش سود بانکی آن هم به ۴۰ درصد چه تاثیری بر وضعیت تولید میگذارد و آیا بخشی از سپردهها در قالب تسهیلات نصیب بخش صنعت میشود؟
افزایش نرخ سود سپرده بانکی و به تبع آن رشد نرخ تسهیلات، هزینههای تامین مالی برای بنگاههای تولیدی را افزایش میدهد. در شرایط فعلی تولیدکنندگان با چالشهایی چون کمبود نقدینگی، نوسانات نرخ ارز، رکود تقاضا، محدودیتهای انرژی و افزایش هزینههای تولید مواجه هستند و تامین مالی گرانقیمت میتواند به کاهش تولید و حتی توقف فعالیت واحدهای تولیدی کوچک و متوسط منجر شود.
فعالان واحدهای تولیدی میگویند سود بانکی ۴۰ درصدی به ضرر بخش تولید است و به این بخش هم تعلق نخواهد گرفت. آنها میگویند بانکها در شرایطی که تسهیلات را با ۲۳ درصد سود میپردازند، چگونه میخواهند به سپردهها ۴۰ درصد سود بپردازند. به اعتقاد آنها این تصمیم حاکی از این است که بانکها به ویژه بانکهای خصوصی در حال بنگاهداری و به دنبال تامین نقدینگی واحدهای تولیدی زیرمجموعه خود هستند و نه بانکداری که وظیفه اصلی آنها است.
افزایش سود بانکی به هدایت نقدینگی به سمت سپردههای بانکی منجر میشود و با کاهش خرید از سوی مردم، رکود تشدید میشود
در همین زمینه ابراهیم بهادرانی، کارشناس اقتصادی به خبرنگار بازار گفت: افزایش سود بانکی به هدایت نقدینگی به سمت سپردههای بانکی منجر میشود و با کاهش خرید از سوی مردم، رکود تشدید میشود. در شرایطی که با رکود مواجه هستیم، این اقدام مطلوب به نظرنمیرسد. البته باید درنظر داشت که با توجه به نرخ تورمی که وجود دارد، افزایش سود بانکی برای سیاستگذار بانکی به یک الزام تبدیل شده است.
بهادرانی گفت: در صورتی که سپردههای بانکی صرف سرمایهگذاری و بخش تولید نشود، قطعا شرایط اقتصادی را دچار مشکل میکند. ممکن است با افزایش سود بانکی و استقبال از آن، سپردهها وارد بخش تولید شود، اما واقعیت این است که سیستم بانکی از سلامت کامل برخوردار نیست. سیستم بانکی ما در حال بنگاهداری است و تسهیلات را به بنگاههای خودش اختصاص میدهد.
عدم اختصاص تسهیلات به واحدهای کوچک و متوسط
این کارشناس اقتصادی گفت: از طرف دیگر تسهیلات بانکی بیشتر نصیب واحدهای تولیدی بزرگ میشود. در حالی که با توجه به اشتغالزایی واحدهای تولیدی کوچک و متوسط، سیستم بانکی باید وام بیشتری به این واحدها برای رفع مشکلاتشان اختصاص دهد.
زنگ خطر نقدینگی
جواد حسینیکیا، نایب رئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی نیز به خبرنگار بازار گفت: نقدینگی جامعه به ۱۷ هزار هزار میلیارد تومان رسیده که این موضوع زنگ خطر است و نشان میدهد که سوداگری غوغا میکند. اگر بانک مرکزی بتواند مدیریت کند تا نقدینگی به جای خرید طلا، ماشین و مسکن وارد بخش تولید شود، تولید رونق مییابد و بیکاری کاهش مییابد.
در نهایت این که هر چند افزایش نرخ سود سپرده میتواند به کاهش التهاب در بازارهایی چون طلا و ارز منجر شود، اما کارشناسان میگویند موفقیت این سیاست به نحوه تخصیص منابع توسط بانک مرکزی بستگی دارد. در صورتی که منابع جذب شده به بخش تولید هدایت نشود، تنگنای مالی بنگاههای تولیدی تشدید و به تعمیق رکود ختم خواهد شد.