بهگزارش خبرگزاری تسنیم از بناب، تالاب قرهقشلاق بناب که به «عروس تالابهای شمالغرب کشور» شهرت دارد، پس از دورهای خشکسالی، بار دیگر با احیای نسبی منابع آبی خود، به کانون توجه طبیعتگردان و گردشگران تبدیل شده است. با این حال، ناآشنایی با اکوسیستم پیچیده این منطقه، زنگ خطری جدی برای بازدیدکنندگان ناآگاه به شمار میرود؛ تالابی که در پس چهره زیبای خود، باتلاقهایی فریبنده و کانالهایی عمیق پنهان کرده است.
میکائیل نقوی، از مسئولان محیطزیست منطقه، با اشاره به استقبال چشمگیر گردشگران پس از آبگیری مجدد تالاب، پرده از یک اشتباه محاسباتی خطرناک برداشت: قرهقشلاق یک دریاچه نیست، بلکه پهنهای وسیع از اراضی باتلاقی است.
این تفاوت بنیادین در ساختار زمینشناختی و هیدرولوژیکی تالاب به این معناست که قدم گذاشتن در آن بدون شناخت دقیق، میتواند به قیمت جان افراد تمام شود.
سراب دریاچه و واقعیت باتلاق
بسیاری از گردشگران با تصور قدم زدن در حاشیه یک دریاچه آرام راهی قرهقشلاق میشوند، اما واقعیت میدانی کاملاً متفاوت است. مسیرهای دسترسی به پیکره اصلی تالاب برای انسانهای پیاده عملاً غیرقابل عبور است.
تنها شریان ورودی به بستر تالاب، «کانال نئور» است؛ آبراههای با میانگین عمق 4 متر که در برخی نقاط، ژرفای آن به 6 متر نیز میرسد. سقوط در چنین کانالی، بهویژه در محیطی باتلاقی، خطرات جبرانناپذیری به همراه دارد.
هزارتوی 11 کیلومتری؛ خطر گمشدگی در میان نیزارها
یکی دیگر از چالشهای اساسی، پوشش گیاهی متراکم و خاص منطقه است. مسیر 11 کیلومتری کانال نئور تا بستر اصلی تالاب، به دلیل یکنواختی چشمانداز و انبوه گیاهان، به یک هزارتوی طبیعی شباهت دارد. نقوی در این باره هشدار میدهد که احتمال گم شدن و سرگردانی افراد ناآشنا با جغرافیای منطقه در این مسیر بسیار بالاست.
اهمیت تالاب قرهقشلاق تنها در چشماندازهای آن خلاصه نمیشود. این منطقه که در 15 کیلومتری جنوب شرقی بناب واقع شده و از سال 1363 منطقه شکارممنوع است، یک ذخیرهگاه ژنتیکی کمنظیر است. ثبت 193 گونه پرنده، 27 گونه پستاندار، 16 گونه ماهی، 7 گونه خزنده و بالغ بر 2500 گونه گیاهی (عمدتاً شورپسند)، این تالاب را به یک آزمایشگاه زنده زیستمحیطی تبدیل کرده است. حیات این زیستبوم غنی، وابستگی شدیدی به حقآبههای رودخانههای منتهی به حوضه آبریز دریاچه ارومیه دارد.
راهکار چیست؟
با توجه به اینکه ایران با ثبت 22 عنوان (شامل 33 تالاب) در کنوانسیون بینالمللی رامسر، تعهدات مهمی در قبال حفظ و بهرهبرداری خردمندانه از تالابها دارد، توسعه اکوتوریسم در قرهقشلاق نیازمند رویکردی مسئولانه است.
مدیریت حفاظت محیطزیست شهرستان بناب، شرط اصلی و غیرقابلمذاکره برای ورود به این منطقه را «همراهی بلدهای محلی و راهنمایان رسمی گردشگری» اعلام کرده است. طبیعتگردان موظفاند پیش از برنامهریزی برای سفر، با کارشناسان این اداره هماهنگیهای لازم را به عمل آورده و اطلاعات و مسیرهای ایمن را دریافت کنند.
تالاب قرهقشلاق امروز زنده و زیباست، اما برای لذت بردن از این زیبایی، احترام به قوانین طبیعت و استفاده از دانش بومیان منطقه یک الزام حیاتی است، نه یک انتخاب. تماشای عروس تالابهای شمالغرب، نباید به یک تراژدی ختم شود.
انتهای پیام/