به گزارش خبرگزاری تسنیم از زرآباد، در جنوبیترین پهنه ایران، آنجا که آخرین تپههای شنی کویر به آرامی در آغوش آبهای نیلگون دریای عمان فرو میروند، روستایی قرار گرفته که هر سال بیش از گذشته نامش بر سر زبانها میافتد؛ روستایی که بسیاری آن را یکی از شگفتانگیزترین چشماندازهای طبیعی کشور میدانند.
«دَرَک»؛ نامی که امروز دیگر تنها برای مردم جنوب سیستان و بلوچستان آشنا نیست، بلکه به یکی از شناختهشدهترین مقاصد گردشگری سواحل مکران تبدیل شده است؛ جایی که کویر، دریا، نخلستان، باغهای گرمسیری و فرهنگ اصیل بلوچ در یک قاب جمع شدهاند.
این روستای ساحلی در شهرستان زرآباد، در فاصله حدود 170 کیلومتری غرب چابهار، سالهاست میزبان گردشگرانی است که برای تماشای پدیده کمنظیر تلاقی کویر و دریا راهی جنوب شرق ایران میشوند؛ اما آنچه امروز دَرَک(Darak Village) را از بسیاری از مقاصد گردشگری کشور متمایز کرده، تنها زیباییهای طبیعی آن نیست.
دَرَک این روزها در حال تبدیل شدن به الگویی از «گردشگری فراگیر» (Inclusive Tourism Development)، «گردشگری دسترسپذیر» (Accessible Tourism) و «گردشگری کشاورزی» (Agritourism) است؛ مفاهیمی که در بسیاری از نقاط کشور هنوز در مرحله شعار باقی ماندهاند.
جایی که طبیعت همه داشتههایش را یکجا عرضه کرده است
کمتر نقطهای در ایران را میتوان یافت که در آن ساحل، کویر، نخلستان و باغهای گرمسیری در فاصلهای کوتاه از یکدیگر قرار گرفته باشند. دَرَک از همین ویژگی منحصربهفرد بهره میبرد. گردشگران در کمتر از چند دقیقه میتوانند از شنهای طلایی ساحل به میان نخلستانها بروند و کمی آنسوتر در باغهای موز، چیکو، پاپایا و گواوا قدم بزنند. همین تنوع طبیعی موجب شده بسیاری از طبیعتگردان، عکاسان و تولیدکنندگان محتوا، دَرَک را یکی از خاصترین مقاصد گردشگری ایران بدانند.
این ظرفیت منحصربهفرد باعث شده روستایی با حدود 120 خانوار و جمعیتی بیش از 600 نفر، امروز در مسیر تبدیل شدن به یکی از برندهای گردشگری کشور قرار گیرد؛ تا جایی که نام آن به عنوان نامزد ثبت در فهرست بهترین دهکدههای گردشگری جهان 2026 مطرح شده است.
دَرَک؛ مقصدی برای همه
یکی از مهمترین تحولات اخیر در این روستای ساحلی، حرکت به سمت توسعه گردشگری دسترسپذیر (Accessible Tourism) است. معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی سیستان و بلوچستان در گفتوگو با خبرنگار تسنیم از آغاز برنامههایی برای مناسبسازی زیرساختهای گردشگری دَرَک خبر داده است.
خدیجه براهویی میگوید دَرَک گام تازهای در مسیر توسعه گردشگری فراگیر (Inclusive Tourism Development) برداشته و تلاش میکند شرایط بهرهمندی تمامی اقشار جامعه از ظرفیتهای گردشگری این منطقه را فراهم کند.
به گفته وی، در نخستین مرحله دو دستگاه ویلچر با همکاری اداره کل بهزیستی استان در اختیار این روستا قرار گرفته تا گردشگران دارای محدودیتهای جسمی و حرکتی بتوانند با آسودگی بیشتری از جاذبههای گردشگری منطقه بازدید کنند. این امکانات به صورت رایگان از طریق دهیاری روستا در اختیار مسافران قرار میگیرد.
اما برنامهها به همین جا ختم نمیشود. احداث پارکینگ اختصاصی ویژه افراد دارای معلولیت و نصب تابلوهای راهنمای گردشگری مجهز به خط بریل برای نابینایان و کمبینایان نیز در دستور کار قرار گرفته است. اقداماتی که میتواند دَرَک را به یکی از نخستین نمونههای واقعی گردشگری فراگیر در سواحل مکران تبدیل کند.
زیرساختهایی که آرامآرام تکمیل میشوند
یکی از مهمترین مطالبات گردشگران در سالهای گذشته، توسعه خدمات رفاهی در این مقصد گردشگری بوده است. افزایش چشمگیر تعداد گردشگران موجب شده نیاز به زیرساختهای عمومی بیش از گذشته احساس شود. در همین راستا طی ماههای اخیر 12 چشمه سرویس بهداشتی مجهز در دو مجموعه گردشگری روستا تجهیز و به بهرهبرداری رسیده است.
این مجموعهها به صورت رایگان در اختیار گردشگران قرار دارند و امکاناتی همچون آب، روشنایی مناسب، مواد شوینده و تجهیزات بهداشتی در آنها فراهم شده است. فعالان گردشگری و جامعه محلی نیز در نگهداری این امکانات مشارکت دارند؛ موضوعی که نشان میدهد توسعه گردشگری در دَرَک تنها یک پروژه دولتی نیست، بلکه به یک حرکت اجتماعی تبدیل شده است.
طعم جنوب ایران در باغهای استوایی دَرَک
اما شاید یکی از جذابترین بخشهای سفر به دَرَک، تجربهای باشد که در کمتر نقطهای از ایران میتوان آن را به دست آورد. در سالهای اخیر گردشگری کشاورزی (Agritourism) به یکی از محورهای مهم توسعه گردشگری این منطقه تبدیل شده است.
گردشگرانی که وارد دَرَک میشوند، تنها به تماشای ساحل و غروب خورشید اکتفا نمیکنند؛ آنها میتوانند در باغهای گرمسیری قدم بزنند، با شیوه کشت محصولات آشنا شوند و طعم میوههایی را بچشند که شاید پیش از این تنها نامشان را شنیده بودند.
چیکو (Chikoo)، پاپایا (Papaya)، گواوا (Guava)، موز (Banana)، انبه (Mango) و لیموترش (Lime) بخشی از محصولات گرمسیری این منطقه هستند که در نمایشگاههای محلی و اقامتگاههای بومگردی در معرض دید گردشگران قرار میگیرند. بسیاری از مسافران برای نخستین بار طعم پاپایا یا چیکو را در همین روستا تجربه میکنند. ترکیب انبه سبز با لیموترش نیز یکی از تجربههایی است که به گفته گردشگران، به بخشی از خاطره سفرشان به دَرَک تبدیل میشود.
وقتی کشاورزی به جاذبه گردشگری تبدیل میشود
معاون گردشگری سیستان و بلوچستان معتقد است باغات موز و محصولات گرمسیری زرآباد از مهمترین ظرفیتهای گردشگری کشاورزی (Agritourism) در جنوب استان به شمار میروند. خدیجه براهویی میگوید شرایط اقلیمی ویژه منطقه و تنوع محصولات کشاورزی، فرصت کمنظیری برای توسعه گردشگری تجربهمحور (Experiential Tourism) فراهم کرده است.
در این نوع گردشگری، مسافر تنها یک بازدیدکننده نیست؛ بلکه بخشی از تجربه زندگی محلی میشود. او در میان باغها قدم میزند، با کشاورزان گفتوگو میکند، فرآیند برداشت محصول را از نزدیک میبیند و با سبک زندگی مردم منطقه آشنا میشود. کارشناسان معتقدند چنین تجربهای علاوه بر افزایش ماندگاری گردشگران، به ایجاد درآمد پایدار برای جوامع محلی نیز کمک میکند.
مهماننوازی بلوچ؛ سرمایهای فراتر از طبیعت
هرچند طبیعت بکر مهمترین عامل جذب گردشگر به دَرَک است، اما بسیاری از مسافران پس از بازگشت، بیش از هر چیز از مردم این روستا سخن میگویند. فرهنگ اصیل بلوچ، مهماننوازی کمنظیر اهالی، غذاهای محلی، موسیقی بومی و سبک زندگی سنتی، بخشی از جذابیتهایی است که در هیچ بروشور گردشگری نمیتوان آن را توصیف کرد.
گردشگران در دَرَک تنها از یک جاذبه طبیعی بازدید نمیکنند؛ آنها با بخشی از فرهنگ زنده جنوب شرق ایران روبهرو میشوند.
دَرَک؛ روستایی که آینده را زودتر از دیگران دیده است
سالها پیش دَرَک تنها یک روستای ساحلی ناشناخته در سواحل مکران بود؛ اما امروز به مقصدی تبدیل شده که نامش در میان مهمترین ظرفیتهای گردشگری کشور شنیده میشود. ترکیب کمنظیر ساحل و کویر، توسعه گردشگری دسترسپذیر (Accessible Tourism)، حرکت به سمت گردشگری فراگیر (Inclusive Tourism Development)، رونق گردشگری کشاورزی (Agritourism)، مشارکت جامعه محلی و توسعه تدریجی زیرساختها، آیندهای متفاوت برای این روستا ترسیم کرده است.
دَرَک امروز فقط جایی نیست که کویر به دریا میرسد؛ بلکه نقطهای است که در آن طبیعت، فرهنگ، کشاورزی و گردشگری به هم میرسند و تصویری تازه از ظرفیتهای کمتر دیدهشده ایران را به نمایش میگذارند.
شاید به همین دلیل باشد که هر گردشگری پس از ترک این ساحل، بخشی از دَرَک را با خود میبرد؛ تصویری از غروب خورشید بر فراز شنهای طلایی، عطر میوههای گرمسیری، صدای امواج دریای عمان و لبخند مردمی که مهماننوازی را به بخشی از هویت خود تبدیل کردهاند.
انتهای پیام/