به گزارش خبرگزاری تسنیم از جغتای،جواد نباتی، معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره کل حفاظت محیط زیست خراسان رضوی در دوره آموزشی تخصصی «مطالعات سیستماتیک حیات‌وحش و روش‌های ظرفیت‌سازی جوامع محلی در راستای حفاظت پایدار گونه یوزپلنگ آسیایی» اظهار کرد: ثبت و مستندسازی پنج مورد مشاهده یوزپلنگ آسیایی در زیستگاه‌های استان طی یک سال اخیر، نشانه‌ای امیدوارکننده از تداوم حضور این گونه ارزشمند، حفظ نسبی امنیت زیستگاه‌ها و استمرار کارکرد زیستی کریدورهای طبیعی استان است.
وی افزود: استمرار مشاهده یوزپلنگ نشان می‌دهد بخشی از زیستگاه‌های طبیعی خراسان رضوی همچنان ظرفیت حضور گونه‌های شاخص و در معرض تهدید را دارند، هرچند صرف مشاهده و ثبت حضور این گونه به تنهایی بیانگر وضعیت مطلوب جمعیت یا موفقیت کامل برنامه‌های حفاظتی نیست.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی حفاظت محیط زیست خراسان رضوی، تشکل‌های مردم‌نهاد را حلقه ارتباطی مؤثر میان دستگاه‌های دولتی، کارشناسان و جوامع محلی دانست و خاطرنشان کرد : این تشکل‌ها می‌توانند در زمینه آموزش، فرهنگ‌سازی، جلب مشارکت، پایش مردمی و اجرای طرح‌های اجتماع‌محور نقش مهمی ایفا کنند.
نباتی با اشاره به اهمیت تبادل تجربه میان استانها و شهرستان‌های یوزخیز تصریح کرد: شرایط اقلیمی، اجتماعی، اقتصادی و زیستگاهی مناطق متفاوت است و باید تجربه‌های موفق شناسایی و مستندسازی شده و در سایر مناطق مورد استفاده قرار گیرد؛ همچنین چالش‌ها و خطاهای گذشته نیز باید برای اصلاح مسیر آینده مورد توجه قرار گیرد.
وی تاکیدکرد: پنج مشاهده ثبت‌شده یوزپلنگ در یک سال اخیر، فرصتی برای امیدواری و در عین حال مسئولیتی برای حفاظت بیشتر است و این داده‌ها باید ما را به سمت پایش گسترده‌تر، مطالعات دقیق‌تر، حفاظت مؤثرتر، آموزش و مشارکت جدی‌تر جوامع محلی هدایت کند.
نباتی افزود: هدف نهایی این است که ضمن ارتقای دانش و مهارت کارشناسان و محیط‌بانان، ظرفیت جوامع محلی و تشکل‌های مردم‌نهاد نیز تقویت شود و با ایجاد شبکه ارتباطی میان استانها و شهرستان‌های یوزخیز، زمینه همکاری مستمر در حفاظت از این گونه فراهم شود.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی محیط زیست خراسان رضوی ادامه داد: این مشاهدات بیش از گذشته ضرورت پایش مستمر، افزایش داده‌های علمی و انجام مطالعات دقیق جمعیتی و زیستگاهی را نشان می‌دهد و یکی از موضوعات مهم در این زمینه، بررسی احتمال استفاده یوزپلنگ از زیستگاه‌های استان برای زادآوری و پرورش توله‌هاست که نیازمند پایش‌های هدفمند، استفاده گسترده‌تر از دوربین‌های تله‌ای، تحلیل الگوی حرکتی و رفتاری و جمع‌آوری و تحلیل مستمر داده‌هاست.
وی با تأکید بر ضرورت حرکت به سمت مدیریت مبتنی بر داده و شواهد علمی اظهار کرد: برای حفاظت مؤثر از حیات‌وحش باید وضعیت گونه‌ها، جمعیت، زیستگاه‌های مورد استفاده، تهدیدها و روند تغییرات جمعیتی به‌صورت دقیق مشخص شود و در این مسیر استفاده از روش‌های استاندارد پایش و سرشماری، دوربین‌های تله‌ای، ثبت و تحلیل داده‌ها، شناسایی کریدورهای حرکتی و زیستگاه‌های مهم و فناوری‌های نوین اهمیت ویژه‌ای دارد.
نباتی گفت: اداره کل حفاظت محیط زیست خراسان رضوی در کنار اقدامات حفاظتی و احیایی مستمر از جمله گشت و کنترل، پایش زیستگاه‌ها، احداث، مرمت و لایروبی چشمه‌ها و آبشخورها و تأمین و توزیع علوفه برای گونه‌های طعمه یوزپلنگ، اقدامات جدیدی را برای تقویت ظرفیت پایش و حفاظت از زیستگاه‌های این گونه در دستور کار قرار داده است.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره کل حفاظت محیط زیست خراسان رضوی بیان کرد : امسال با استفاده از اعتبارات ملی، پنج نیروی جدید برای خدمات گشت، کنترل و پایش زیستگاه‌ها به‌کارگیری شده‌اند که می‌تواند به افزایش حضور میدانی، پوشش حفاظتی و توان پایش مناطق کمک کند.
وی تجهیز نیروهای حفاظتی و کارشناسی به دوربین‌های تله‌ای، دوربین‌های دید در شب، دستگاه‌های GPS و دوربین‌های عکاسی را از دیگر اقدامات در حال انجام عنوان کرد و گفت: این تجهیزات علاوه بر ارتقای توان عملیاتی محیط‌بانان، امکان ثبت دقیق‌تر حضور گونه، شناسایی مسیرهای حرکتی، بررسی الگوی استفاده از زیستگاه و تولید داده‌های قابل اتکا برای تصمیم‌گیری‌های مدیریتی را فراهم می‌کند.
نباتی همچنین از قرار گرفتن تکمیل و تجهیز محیط‌بانی پناهگاه حیات‌وحش دشت لاغری در دستور کار خبر داد و اظهار کرد: تقویت زیرساخت‌های محیط‌بانی و افزایش حضور نیروهای حفاظتی در عرصه، از الزامات اساسی برای ارتقای امنیت زیستگاه و کاهش تهدیدهای احتمالی علیه حیات‌وحش است.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی محیط زیست خراسان رضوی با بیان اینکه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی تنها به افزایش نیرو و تجهیزات محدود نمی‌شود، بر نقش آموزش و مشارکت جوامع محلی تأکید کرد و گفت: حفاظت پایدار بدون مشارکت مردم امکان‌پذیر نیست و جامعه محلی، دامداران، کشاورزان، بهره‌برداران، شوراهای روستا، جوانان و تشکل‌های مردم‌نهاد می‌توانند به‌عنوان همیار و شریک واقعی حفاظت، در پایش مردمی، فرهنگ‌سازی و شناسایی تهدیدها نقش‌آفرین باشند.
وی یادآورشد: آموزش زمانی مؤثر است که با نیازها و شرایط واقعی مردم منطقه ارتباط داشته باشد، دغدغه‌های آنان را بشناسد و برای مشارکت آنها در حفاظت، انگیزه و فرصت ایجاد کند؛ از این رو باید از الگوی «حفاظت برای مردم» به سمت «حفاظت با مردم» حرکت کنیم.
نباتی خاطرنشان کرد: آینده یوزپلنگ آسیایی تنها در مناطق حفاظت‌شده رقم نمی‌خورد، بلکه آینده این گونه در همکاری میان علم، مدیریت و جامعه محلی ساخته خواهد شد.
انتهای پیام/282